Kategorie przepisów

Warzywa

Warzywa, podobnie jak i owoce, zajmują istotne miejsce w żywieniu człowieka. Zawierają bowiem wyjątkowo dużo witamin i składników mineralnych.

Trzeba przyznać, że warzywa stanowią wyjątkowo liczną grupę roślin zielnych. Wyróżnia się bowiem warzywa kapustne, cebulowe, liściowe, korzeniowe, psiankowate, dyniowate, rzepowate, strączkowe, wieloletnie, różne oraz grzyby. W skład warzyw kapustnych wchodzą np. brokuł, jarmuż, kalafior, kalarepa, kapusta. Z kolei przedstawicielami warzyw cebulowych są cebula, czosnek, por i szczypiorek. Do warzyw liściowych zalicza się buraki, cykorię, pietruszkę, rukiew, sałatę siewną, selera naciowego, rukolę i szpinak. Spośród warzyw korzeniowych na uwagę zasługuje burak ćwikłowy, marchew zwyczajna, pietruszka korzeniowa, seler korzeniowy. Natomiast warzywem psiankowatym jest m.in. papryka roczna, ziemniak i bakłażan. Do grona warzyw dyniowatych należy dynia, melon, a nawet ogórek. Za warzywa rzepowate uznaje się brukiew, rzepę i rzodkiewkę; zaś warzywami strączkowymi jest bób, fasola, groch, soczewica i soja. Jeśli zaś chodzi o chrzan, rabarbar i szczaw zwyczajny, to są to reprezentanci warzyw wieloletnich. Wśród warzyw różnych znajduje się majeranek ogrodowy, szparag lekarski, kukurydza cukrowa i karczoch zwyczajny. Zgodnie z urzędowymi klasyfikacjami również i grzyby zalicza się do warzyw. Spośród nich można wymienić trufle, pieczarki, uszaki czy grzyby borowikowate. Generalnie w skład tych wszystkich kategorii wchodzą poszczególne odmiany, których łączną liczbę gatunków szacuje się na 250. W Polsce znanych jest około 50 gatunków warzyw. Spożywa się różne ich organy, m.in. łodygi, korzenie, liście, kwiatostany i owoce.

Warzywa nadają się do jedzenia na surowo, gotowania, smażenia, pieczenia lub grillowania. Najwięcej witamin zawierają świeże warzywa, które obfitują w takim przypadku w witaminę C i A, błonnik i składniki mineralne. Przykładowo najwięcej witaminy C zawiera natka pietruszki, koperek, kapusta, kalafior, kalarepa, szpinak, pomidor i papryka. Bogatym źródłem karotenu są natomiast marchew, dynia, szczaw, szpinak, szczypior, koperek, papryka, fasolka szparagowa i groszek zielony. Warto też pamiętać, że warzywa są cenne ze względu na niską zawartość węglowodanów i tłuszczów. Dzięki dużej zawartości wody doskonale sprawdzają się jako produkty niskokaloryczne, sprzyjające diecie i odchudzaniu.

W jaki sposób przyrządzać warzywa, aby nie utracić ich właściwości? No cóż, istnieje wiele zasad, o których trzeba pamiętać – praktycznie każdy gatunek wymaga indywidualnego podejścia. Przede wszystkim należy kupować warzywa świeże, wyrośnięte i niezwiędnięte. Wszystkie warzywa trzeba starannie umyć przed spożyciem, obieraniem lub czyszczeniem. Umyte warzywa należy obierać bardzo cienko, ponieważ pod skórką znajduje się najwięcej witamin i składników mineralnych. Warzyw nie powinno się przetrzymywać w wodzie, bowiem tracą one kolejne składniki i witaminy łatwo rozpuszczalne w cieczy (np. witaminę C). Jeśli zaś chodzi o gotowanie, to warzywa korzeniowe i suche strączkowe gotuje się pod przykryciem, natomiast warzywa kapustne najpierw gotuje się bez przykrycia, a po kilku minutach trzeba je przykryć. Obowiązkowo należy ograniczyć czas gotowania warzyw do minimum. Nie można ich podgrzewać, ani przetrzymywać na tzw. gorącej płycie.

Do jakich potraw można dodawać warzywa? Do wszystkich. Z ich dodatkiem przygotowuje się śniadania, obiady i kolacje. Warzywa wykorzystuje się do mięs, kanapek, zup, sałatek, surówek i deserów (kisiel marchewkowy, budyń grzybowy). Stosuje się je w każdej kuchni i praktycznie w większości diet odchudzających. Są po prostu niezastąpione!